Türkiye'nin en büyük sanayi kuruluşu TÜPRAŞ (3) -2011 yılında İSO 500'de kar eden kuruluş sayısı…

  • Yazı boyutu
Türkiye'nin en büyük sanayi kuruluşu TÜPRAŞ (3)
  -2011 yılında İSO 500'de kar eden kuruluş sayısı…

Türkiye'nin en büyük sanayi kuruluşu TÜPRAŞ (3) -2011 yılında İSO 500'de kar eden kuruluş sayısı 380, zarar eden kuruluş sayısı 120 olurken, kar eden kuruluş sayısı 2010'a göre 54 kuruluş, kriz öncesine, 2007 yılına göre ise 70 kuruluş azaldı -2010'da zarar eden kuruluş sayısının 66 olduğu gözönüne alındığında, 2011'de bu sayının neredeyse ikiye katlandığı dikkati çekiyor -İSO 500 özellerde 2010 yılında yüzde 54,4 olan toplam borç oranı 2011'de son 7 yılın en yüksek düzeyi olan yüzde 58,5'e yükselirken, özkaynak payı yüzde 45,6'dan 41,5'e geriledi

İstanbul Sanayi Odası (İSO) 500 çalışmasına göre, 2011 yılında kar eden kuruluş sayısı 380, zarar eden kuruluş sayısı 120 olurken, kar eden kuruluş sayısı 2010'a göre 54 kuruluş azaldı, zarar eden kuruluş sayısı ise neredeyse ikiye katlandı.
     İSO tarafından hazırlanan "Türkiye'nin 500 Büyük Sanayi Kuruluşu" çalışmasının 2011 sonuçlarına göre, İSO 500'ün üretici fiyatlarla yarattığı brüt katma değerin Türkiye GSYH içindeki payı, 2011 yılında ise 0,3 puan azalarak yüzde 9'a geriledi. 2001 yılında yüzde 8 olan bu oran 2002'de yüzde 10,8'e yükselerek en yüksek değerine ulaşmış, 2009'da yüzde 8,6'ya düşerken, 2010'da nispi bir artış göstererek yüzde 9,3'e yükselmişti.
     2011 yılında İSO 500 kapsamındaki özel kuruluş sayısı 487, kamu kuruluşu sayısı 13 olurken, kamu kuruluşlarının sayısında azalma görüldü ve kamunun İSO 500'ün ekonomik büyüklükleri içindeki payı küçüldü. Kamu kuruluşlarının İSO 500 üretimden satışları içindeki payı 1982'de yüzde 49 iken, bu oran 2011'de yüzde 5,9'a geriledi.
     Geçtiğimiz yıl İSO 500'deki sanayi kuruluşlarında toplam üretimden satışlar cari fiyatlarla yüzde 27, sabit fiyatlarla ise yüzde 13,1 oranında arttı. Bu artışların, 2010 yılındaki yüzde 21,8 ve yüzde 14,7'lik artışlara kıyasla elde edilmesi dikkati çeken bir unsur olarak göze çarpıyor.
     Özel kuruluşlarda ise 2011'de üretimden satışlar cari fiyatlarla yüzde 29,4, sabit fiyatlarla yüzde 15,2 oranında artış gösterdi.
    
     -Kaynak yapısında bozulma-
    
     Kaynak yapısına bakıldığında 2011'de sanayi sektöründeki olumlu gelişmeye rağmen, kur ve kredi faizlerinde yaşanan artışlar nedeniyle İSO 500 kapsamındaki özel kuruluşlarda kaynak yapısında nispi bir bozulma görüldü.
     İSO 500 özellerde 2010 yılında yüzde 54,4 olan toplam borç oranı 2011'de son 7 yılın en yüksek düzeyi olan yüzde 58,5'e yükselirken, özkaynak payı ise yüzde 45,6'dan 41,5'e geriledi. Kamuda ise 2010'da yüzde 32,9 olan toplam borç oranı 2011'de yüzde 21,4'e geriledi, özkaynak payı yüzde 67,1'den 78,6'ya yükseldi.
     Kaynak yapısındaki bozulma, toplam borçlar/özkaynak oranlarında da görüldü. İSO 500'deki özel kuruluşlarda bu oran 2008'de yüzde 119,3 ile tepe yaparken, 2009'da yüzde 103,8'e geriledi, 2010'da yüzde 119,2'ye, 2011'de ise yüzde 140,7'ye yükseldi.
     Bu oranın bu kadar hızlı yükselmesinin, kaynak yapısındaki hızlı bozulmayı ortaya koyduğuna dikkat çekilirken, borç/özkaynak makasının açılması kur ve faizlerin artması durumunda özellikle karlılığı olumsuz etkilediği belirtildi.
    
     -Kar eden azaldı, zarar eden arttı-
    
     2011 yılında İSO 500'de kar eden kuruluş sayısı 380, zarar eden kuruluş sayısı ise 120 iken, 2010'da ise İSO 500 kapsamında kar eden kuruluş sayısı 434, zarar eden kuruluş sayısı 66 düzeyindeydi.
     Geçtiğimiz yıl kar eden kuruluş sayısı 2010'a göre 54 kuruluş, kriz öncesine, 2007 yılına göre 70 kuruluş azaldı.
     2010'da zarar eden kuruluş sayısının 66 olduğu gözönüne alındığında, 2011'de bu sayının neredeyse ikiye katlandığı dikkati çekiyor.
     İSO genelinde 2010 yılında yüzde 7,6 olan satış karlılık oranı, 2011'de yüzde 5,6'ya geriledi. Özellerde ise bu oran 2011'de dönem kar ve zarar toplamındaki düşüşün etkisiyle yüzde 5,9'dan yüzde 4,8'a indi.
    
     -Vergi öncesi kar ve zarar toplamı-
    
     Vergi öncesi dönem kar ve zarar toplamına bakıldığında, cari fiyatlarla yüzde 5,5, sabit fiyatlarla yüzde 15,9 oranında küçülme görüldü. Özel kuruluşlarda ise vergi öncesi dönem kar ve zarar toplamı cari fiyatlarla yüzde 7,9 oranında artarken, sabit fiyatlarla yüzde 3,9 oranında düştü.
     Kamu kuruluşlarında dönem kar ve zarar toplamındaki olumsuzluğun "daha büyük boyutta" olduğuna dikkati çekilirken, kamu kuruluşlarında dönem kar ve zarar toplamı cari fiyatlarla yüzde 40,8, sabit fiyatlarla yüzde 47,3 oranında geriledi.
    
     -Toplam borçlar yüzde 20,1 arttı-
    
     2011 yılında İSO 500'de toplam borçlar yüzde 20,1 oranında artış gösterirken, özel kuruluşların borçları yüzde 26,6 arttı, kamu kuruluşlarında ise yüzde 38,3 düştü.
     Özel kuruluşlarda borç artışının daha yüksek olması, kurlardaki yukarı doğru hareket nedeniyle dış borcu olan kuruluşların TL karşılığı borçlarının artmasından kaynaklandığı belirtildi.
     2011 yılında İSO 500 genelinde özkaynak toplamı yüzde 7,9, özel kuruluşlarda yüzde 7,2 ve kamu kuruluşlarında yüzde 10,4 oranlarında artış gösterirken, aktif toplamı İSO 500'de yüzde 14,1, özel kuruluşlarda yüzde 17,8 oranlarında arttı, kamu kuruluşlarında ise bu oran yüzde 5,8 azaldı.
    
     -Net katma değer yüzde 9,4 artış gösterdi-
    
     Net katma değer ise İSO 500 genelinde cari fiyatlarla yüzde 9,4'lük artış gösterdi, sabit fiyatlarla ise yüzde 1,8 oranında geriledi. Özel kuruluşlardaki artış ise cari fiyatlarla yüzde 19,1 sabit fiyatlarla yüzde 6,9 oranlarında gerçekleşti.
     Brüt katma değerlere bakıldığında da temel fiyatlarla brüt katma değer İSO 500 genelinde cari fiyatlarla yüzde 10,1 artarken, sabit fiyatlarla yüzde 1,2 oranında geriledi.
     Özel kuruluşlardaki artış ise cari fiyatlarla yüzde 17,8, sabit fiyatlarla yüzde 5,7 oranlarında gerçekleşti.
     Üretici fiyatlarıyla brüt katma değer ise İSO 500 genelinde cari fiyatlarla yüzde 13,4, sabit fiyatlarla yüzde 1,8 oranında büyüdü. Özel kuruluşlarda da artış cari fiyatlarla yüzde 18,4, sabit fiyatlarla yüzde 6,3 oldu. Kamuda ise yüzde 26,3 ve yüzde 33,9'luk düşüşler görüldü.
    
     -Çalışan sayısı yüzde 4,3 arttı-
    
     2011 yılında İSO 500 genelinde çalışan sayısı bir önceki yıla göre yüzde 4,3 oranında arttı. Bu oran özel kuruluşlarda yüzde 5,1 oranında artarken, buna karşılık kamu kuruluşlarında yüzde 1,3 azalış gözlendi.
     Çalışan yoğunluğunun 2003'ten itibaren azalış trendi içinde olduğu dikkati çekerken, özel kuruluşlarda 2011 yılında bu yoğunluk 1,3 ile en düşük seviyesine geriledi.
     Geçmiş yıllarda olduğu gibi 2011 yılında ilk 50 kuruluşun İSO 500 içindeki ağırlığı istihdam hariç, diğer tüm göstergelerde oldukça yüksek düzeylerde gerçekleşti.
     2011 yılında ilk 50 kuruluş üretimden satışlardan yüzde 49 oranında pay alırken, bu oran üretici fiyatlarıyla brüt katma değerde yüzde 50,8, dönem kar ve zarar toplamında yüzde 51,3, ihracatta yüzde 52,2, çalışan sayısında yüzde 29,5 oldu. Geçen yıl 2010'a göre ihracat hariç diğer göstergelerde ilk 50 kuruluşun payı azaldı.
    
     -140 yabancı sermaye paylı kuruluş-
    
     İSO 500'de 2007 yılında 143 olan yabancı sermaye paylı kuruluş sayısı 2008'de 148'e, 2009'da 153'e yükselirken, 2010'da 148'e, 2011 yılında ise biraz daha azalarak 140'a geriledi.
     2011'de 140 yabancı sermaye paylı kuruluşun İSO 500 üretimden satışları içindeki payı yüzde 31,1 iken, bu oran üretici fiyatlarıyla brüt katma değerde yüzde 35,4, dönem kar ve zarar toplamında yüzde 32,8, ihracatta yüzde 45,4 ve çalışanlar sayısında yüzde 31,1 oldu.
     (Sürecek)
    
    
    

Bu haberi 104 kişi okudu

Ziyaretçi yorumları

Lütfen bekleyiniz...
Toplam 1000 karakter

Diğer Haberler

e-Sirket.com, Nette İnternet Teknolojileri Bilişim Sistemleri San. Tic. Ltd. Şti.’nin Tescilli Markasıdır. © 2006 e-Sirket.com Tüm Hakları Saklıdır.
Sitemizde yer alan yazı, resim ve haberler izinsiz ve kaynak gösterilmeden kullanılamaz.
e-Sirket.com bir nette interactive projesidir Hata bildir