GYODER Başkanı Gökkaya, AA Finans Masasına konuk oldu (4) -"2007 yılı fiyatlarını daha yeni yeni…

  • Yazı boyutu
GYODER Başkanı Gökkaya, AA Finans Masasına konuk oldu (4)
  -"2007 yılı fiyatlarını daha yeni yeni…

GYODER Başkanı Gökkaya, AA Finans Masasına konuk oldu (4) -"2007 yılı fiyatlarını daha yeni yeni yakalıyoruz. Ama biraz stok var. Balon yok. Bu da çok rahat eritilebilir" -"Bugün itibariyle 40 milyar dolar konut kredi stokumuz var" -"Kentsel dönüşümde özel sektörün konumu çok iyi belirlenmezse mahalle müteahhitliği kavramına, tekrar eskiye döneceğiz ya da mahalle müteahhitliği yaygınlaşacak" -"2B'de istedikleri gelir elde edilemeyecek. Çünkü rayiç değerler çok yükseltildi. Birçok proje geliştiricileri bize 'biz bunu ödeyemiyoruz' diye geldi"

Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı Derneği (GYODER) Yönetim Kurulu Başkanı Işık Gökkaya, konut fiyatlarında 2007 yılı fiyatlarını daha yeni yeni yakaladıkların belirtti.
     AA Finans Masası'na konuk olan Gökkaya, Türkiye konut sektöründe balon olmadığını, biraz stokun bulunduğunu belirtti.
     İstanbul'da arsa ve konut metrekare fiyatlarındaki artış ile bankaların bu değerler üzerinden kredi vermesinin birlikte değerlendirildiğinde ABD'de yaşanan Mortgage krizi ve balon fiyatların oluşabileceği şeklindeki soru üzerine Gökkaya, şöyle cevap verdi:
     "ABD'deki mortgage krizi, toksin kağıtlar dediğimiz ve türev enstrümanların çok kullanılmasıyla gerçekleşti. ABD'de neredeyse herkes konut kredisi verebilir, brokerlık lisansı aldığınız takdirde. ABD'de kimin ne kadar zarar ettiği bile bir yıl içerisinde çözülemedi. Arkasından Lehman Brothers'ın batışı var. ABD'de emlak satışlarının yüzde 70'i mortgage ile yapılıyor ve kontrol edilmedi. Sistem o yüzden çöktü. Türkiye'de 2011 ve 2012'de GYODER olarak aynı zamanda konut endeksini yapıyoruz. Türkiye'nin 22 tane proje geliştiricisi ile 50 projesinden ortalama 24 bin konutun üretimi ve birim satış fiyatlarının endeksini yapıyoruz. REIDIN ile birlikte hazırlıyoruz. 2007 yılını 100 baz puan olarak alırsak, bugün itibariyle konut fiyat endeksi 107-108 gibi. 20 senede de enflasyonun üstünde fiyat artışları oldu. Yani 2007 yılını daha yeni yeni yakalıyoruz. Aynı zamanda inşaat girdilerinde bir yılık girdi artışı yüzde 14,5 oldu. Yani balon yok. Ama biraz stok var. Balon yok. Bu da çok rahat eritilebilir."
    
     -"40 milyar dolar konut kredi stokumuz var"-
    
     Çevre ve Şehircilik Bakanı Erdoğan Bayraktar'ın da bulunduğu bir konferansta "stokları kentsel dönüşümde değerlendirelim" dediğini ifade eden Gökkaya, şunları kaydetti:
     "Gelin oturalım özel sektör olarak, elimizdeki stokları bir şekilde size devredilim. Çünkü Türkiye'de fiyat artışı arz talep dengesi çok oturmadığı için. 2005 ve 2007'nin sonu itibariyle niye bu kadar artış oldu- Üst gelir grubu yatırım yaptı. Orada da bir doyum noktası oldu. Esas ihtiyaç orta ve dar gelir grubu. Onların zaten ev alma ihtimalleri yok. Bugün zaten yıllık kazancının 40 bin liranın altında ise şu anki faiz oranlarıyla konut kredisi alamazsınız ve maalesef tasarruf da Türkiye'de çok az. Kişi başı tasarrufun milli gelire oranı yüzde 11-12 düzeyinde. Tasarruf olmadan ve bu faiz oranları ile konut almak çok zor. Bugün itibariyle 40 milyar dolar konut kredi stokumuz var. Yüzde 1'in altında takipteki krediler. Bankaların aslında en çok sevdiği konut kredisi. Ama mali politika çerçevesinde verilen kredi hacmi yüzde 5'lik artınca cari açıkta da yüzde 2,5'lik artış oluyor. Frene basıldı yoksa bizim konut kredi stokunun GSMH'ya oranı yüzde 5,5 civarında. Bu oran gelişmekte olan ülkelerde yüzde 10-12'lerde. GYODER olarak bizim yaptığımız da 2023 vizyon raporunda, 2023 yılında konut kredi stokunun GSMH'ya oranının yüzde 11-12'ye gelecek."
    
     -"Markalı konut üreticileri İstanbul'u bırakmak istemiyor"-
    
     Türkiye'de bir arz ya da talep sorununun olup olmadığı ve konut kredileri ile borçluluk oranları arasında dengesizlik bulunup bulunmadığı konusunda Gökkaya, sözlerini şöyle sürdürdü:
     "Konut kredileri verilirken bankalar çok ciddi şekilde araştırma yapıyor. Bir kere gelirinizi beyan etmeniz gerekiyor. Ayrıca dünyanın hiçbir yerinde olmayan bir şeydir. Siz konut kredisi aldığınızda her şeyinizle bankaya karşı ipoteklenmiş oluyorsunuz. ABD'de bu şekilde değil. Öncelikle konut kredisi veren banka birinci derecede konut ipoteğini alıyor ve değerlemesi de aldığınız evin de yüzde 75'ini kredi veriyor. Değerleme yaparken de muhafazakar değerleme yapıyor. Piyasa şartları koşulları gereği iskontolu değerleme yapıyor. Bunun dışında bir dönem bankalar agresif oldu, yüzde 100'de kredi verdi. Ama BDDK buna dur dedi. Birçok bankayı da kontrol ettiler. Bunun sonunda munzam karşılıkların oranı artırıldı. Kredi hacmi daraldı ve fiyatlar da yükseldi."
     İnşaat sektörünün Anadolu'ya kayışının İstanbul'a etkisine ilişkin soru üzerine Gökkaya, şu aşamada Anadolu'ya çok büyük bir talebin olacağını düşünmediğini ifade etti. Gökkaya, şu değerlendirmelerde bulundu:
     "Anadolu'yu incelediğimizde bir iki tane yatırımcı gidiyor. Markalı konut üreticileri İstanbul'u bırakmak istemiyor. Fakat yavaş yavaş Anadolu'ya gitmek lazım. Ciddi bir rekabet var. Eğer kentsel dönüşümde özel sektörün konumu çok iyi belirlenmezse mahalle müteahhitliği kavramına, tekrar eskiye döneceğiz ya da mahalle müteahhitliği yaygınlaşacak. Onun için belki biraz daha İstanbul'da kalınacak. Daha sonra İstanbul dışına çıkmak zorunda olacak büyük firmalar. Belirli bir pasta var, büyüyorsunuz ve daha büyüyebilmeniz için sağlıklı projelere ihtiyacınız var. Başka yerlere gitmeniz lazım, orada da kar marjları tatmin edici olmayabilir. Alım gücü ile doğru orantılı. Anadolu'da bir çok yeri gezdik. İnsanın gelirleri iyi o ilin saygın ticaret insanları bakkal üstü bir binada oturuyor, çok rahatlıkla sitede oturabilir. Ama ona o siteyi sunabilmek önemlidir. Böyle bir açık da var. GYODER olarak gelişen kentler zirvesini yaygınlaştırırsak Anadolu'ya bir kapı açmış olacağız."
    
     -"Büyük camiaları temsil eden grupların GMYO kurması bizi memnun eder"-
    
     "Galatasaray ile Fenerbahçe GMYO kurma noktasında çeşitli haber çıktı. Böyle bir girişimi yakın zamanda bekliyor musunuz-" sorusuna da Gökkaya, "Sadece basından duyduk, ama bu tip büyük camiaları temsil eden grupların GMYO kurması bizi memnun eder. İnsanların GMYO'yu tanıması bilmesi bu şekilde daha kolay olur. Herkesin takip ettiği güncel konuların başında futbol geliyor. Bu iki kulübümüze her türlü yardıma hazırız. Hem küçük yatırımcıya yayma konusunda hem de gelirlerini kontrol etme açısından önemli" diye konuştu.
     GMYO'nun üst düzey yöneticileriyle toplantı yapacaklarını anımsatan Gökkaya, "GMYO'da vergi muafiyetinin kaldırılmasının sıkıntılarını SPK Başkanımıza arz edeceğiz. Daha sonra hem Başbakan Yardımcımız Ali Babacan'a hem de Maliye Bakanımız Mehmet Şimşek'e arz edeceğiz. Sektör bu konuda bu işin önemli olduğunun altını çiziyor" dedi.
    
     -İnşaat sektörünü pamuğun içinde tutmamız lazım"-
    
     Gökkaya, şu anki stokun kentsel dönüşümde kullanılması için belli formüller olabileceğini belirterek, şunları kaydetti:
     "TOKİ ile Çevre ve Şehircilik Bakanlığı'nda bu stokun bir kısmı çok rahat şekilde kullanılabilir. Hem Türk ekonomisi için önemli katkı sağlar hem de insanların hızlı bir şekilde taşınmasını rahatlatabilecek. Bunun envanteri çıkartılır, Bakanlık da TOKİ de özel sektör de bir masa etrafında konuşabilirler. Fedakarlık yapılıyorsa yapılır, bu her bakımdan fırsat olabilir. Sadece A plus projeler bunun içine dahil edilmez" şeklinde konuştu.
     İMKB'nin İstinye'deki arazisine ilişkin soruya da Gökkaya, "İMKB'nin arazisi çok kıymetli bir yer. Bütün borsaların Borsa İstanbul çatısı altında birleştirilip sonra özelleştirilecekse, böyle bir proje olabilir. Özelleşecekse, İMKB'nin böyle bir aktifinin kullanılması gelir kaybını azaltır mı- Bunu İMKB Başkanımız ve ilgili Bakanlarımız da değerlendirecektir. Bu bölge iyi bir bölge, 1 milyar dolar rakamına yakın bir değere sahiptir. Bazı hükümetler bazı sektörleri büyüme referansı alır. AK Parti hükümeti de inşaat sektörünü büyümede önemli bir referans almıştır. Son dönemdeki çalışmalar, bu strateji değişti mi- diye düşündürüyor. KDV oranında hala belirsizlik var. 18 Mayıs'ta Kanun çıktı, kasımda hala normal satış yapılan ülkelere bile tapu devri yapamıyorduk. Mesela, 2B'de istedikleri gelir elde edilemeyecek. Çünkü rayiç değerler çok yükseltildi. Birçok proje geliştiricileri bize 'biz bunu ödeyemiyoruz' diye geldi. Bazı şeyleri yaparken dikkatli davranmak lazım. Tapu harçlarını arttıracağız, KDV'de belirsizlik çok zor. İnşaat sektörünü pamuğun içinde tutmamız lazım."
    
     (Son)
    
    
    

Bu haberi 110 kişi okudu

Ziyaretçi yorumları

Lütfen bekleyiniz...
Toplam 1000 karakter

Diğer Haberler

e-Sirket.com, Nette İnternet Teknolojileri Bilişim Sistemleri San. Tic. Ltd. Şti.’nin Tescilli Markasıdır. © 2006 e-Sirket.com Tüm Hakları Saklıdır.
Sitemizde yer alan yazı, resim ve haberler izinsiz ve kaynak gösterilmeden kullanılamaz.
e-Sirket.com bir nette interactive projesidir Hata bildir