GEOTEKSTİLLER
Geotekstiller, geogridler, geomembranlar, geonetler, geokompozitler ve geosentetik kil
kaplamaları ve diğer bazı ürünleri de kapsamına alan geosentetikler geleneksel
malzemelerle birlikte kullanılmakta ve başlıkları ile özetle şu avantajları sağlamaktadır: yer
kazanma, malzeme kalite kontrolü, imalat kalite kontrolü, maliyetteki kazanımlar, teknik
üstünlük, inşaat süresini kısaltma, malzemede gelişim, malzemede tedarik edilebilirlik ve
çevresel duyarlılık.
Ayırma Fonksiyonu
Geotekstil, ince taneli zemin ile kaba taneli zemin ara yüzeyine yerleştirildiğinde ayırma
fonksiyonu görür. Böylece, üst yapıdan gelen dinamik veya statik yükten dolayı oluşacak
malzeme karışımını önlemiş olur. Geotekstiller, süreklilik, esneklik, deforme olabilme,
permeabilite ve yüksek çekme dayanımı özelliklerinin sonucu olarak suyun doğal
sirkülasyonuna engel olmadan değişik geoteknik özelliklere sahip iki zemini birbirinden ayırır
Filtrasyon Fonksiyonu
Geotekstil, bir filtre gibi davranarak, suyun geçisine izin verir ama buna karsın belirlenmiş
en küçük dane çaplı zemini tutar ve sürüklenmesine izin vermez. Geotekstil, su akımına karşı
yerleştirilir. Filtrasyon isinde kullanılacak geotekstilin uygun maksimum gözenek açıklığı,
yeterli su geçirgenliği, sıkışmadan az etkilenme ve yüksek poroziteye sahip olması istenir.
Geotekstilin yerleştirilmesinden sonra zemin içindeki su ile birlikte bir miktar ince daneli
zemin de taşınır. İlk etapta taşınan bu malzeme geotekstilden mutlaka geçmelidir. Böylece,
geotekstilin karsısında içerisinde ince daneli malzemenin bulunmadığı bir tabaka oluşur. Bu
doğal olarak elenmiş filtre tabakası işlevi görerek küçük parçacıkların geotekstile doğru
hareketini önler. Eğer bu ince daneler geotekstil bünyesinde tutulursa, az geçirimli bir tabaka
oluşur ve suyun akışı engellenir. Su akışına engel olmamak ve boşluk suyu basıncı oluşumunu önlemek için, geotekstilin geçirgenliği en az zeminin geçirgenliği kadar olmalıdır. Tıkanma riskini ve geotekstilin sıkışabilirliğini de göz önüne alarak güvenlik faktörü 10 veya 100(önemli barajlarda) olarak alınır
Drenaj Fonksiyonu
Geotekstil, kendi düzlemi boyunca (bünyesindeki) sıvı veya gazı istenilen çıkışa doğru taşır.
Bu iletim sırasında, sıvı ya da gaz geotekstilin bünyesinde toplanır ve kendi düzlemi içersinde
aktarılır (3). Geotekstiller zemine nazaran, çok geçirgendir. Özellikle gözenekli olduklarında
ve yeterli eğim sağlandığında, kendi düzlemlerinde su akımı sağlanabilir. Tünel, düşey dren,
rezervuar kaplamaları, temel duvarları gibi suyun tahliye edilmesi gereken inşaatlarda bu
nedenle kullanımı faydalı olmaktadır.
Drenaj amacı ile kullanılacak geotekstiller, kendi düzleminde yüksek geçirgenlik, basınca
karşı yüksek dayanım ve iyi filtre özelliklerine sahip olmalıdır.Güçlendirme Fonksiyonu
Noktasal yüklerin eşit olarak geniş bir alana yayılması ve oluşan gerilme kuvvetlerine
direnerek, zemin kütlesini güçlendirmesidir.
Zeminlerin aksine, geotekstiller çekme direncine sahiptir. Çekme direncini ve kopmadan
önce deformasyon kabiliyetini arttırarak, zeminin güçlendirilmesini sağlarlar. Güçlendirme
sayesinde yumuşak zeminlerde, önemli derecede agrega tasarrufu yapılarak yol yapımı
gerçekleştirilebilmektedir.
Koruma Fonksiyonu
Geotekstil, deformasyonu ve gerilmeyi azaltarak ya da yayarak istenilen malzemeyi korur.
iki malzeme arasına yerleştirilen geotekstil (örneğin asfalt kaplama ile eski yol kaplaması
arasına veya geomembran ile agrega arasına) malzemelerden birini korur (asfalt kaplama veya geomembran)
Yalıtım Fonksiyonu
Geotekstil, geçirimsiz bir tabaka oluşturmak için bitüm veya plastik yalıtım malzemeleriyle
doygun hale getirilir. Bir çeşit membran görevi görür. Özellikle yeni kaplama yapılacak eski
kaplamalı yolların üzerine serilir. Geotekstilin, yeterli miktarda bitümü tutma özelliği olması
gerekir.
Sonuç olarak Mekanik ve hidrolik olarak iki ana grupta incelenebilen; donatı, güçlendirme, ayırma, yalıtım, filtrasyon ve drenaj fonksiyonlarına sahip olabilen geosentetiklerin son 20-30 yılda kullanımlarının giderek artmakta ve inşaat mühendisliği ile ilgili problemlerin çözümlerinde etkin oldukları bir gerçektir. Geleneksel yöntemlerin yerine çok çeşitli
işlerde kullanılabilen bu malzemeler zemine doğal olarak sahip olmadığı yeni özellikler
kazandırıp mühendislik parametrelerini geliştirmekte, direkt ve endirekt avantajlar
sağlamakta ve muhtelif geri kazanımlara neden olmaktadır. Bu bildiri kapsamında
kullanıldıkları yerlere göre sağlanan faydalar da kapsamlı bir şekilde irdelenmiştir.
payteks, İso 2000-9001 kalite sertifikalarına sahip olup yakın bir zamanda geotekstil ürün yelpazesini genişleterek piyasaya çok yeni ürünler sunacaktır.Bizi izlemeye devam ediniz.