Demir-çelik Sektörü Raporu

  • Yazı boyutu
Demir-çelik Sektörü Raporu

“DEMIR-ÇELIK SEKTÖRÜ RAPORU” Türkiye’de Üretim: Demir-çelik sektörü ülke ekonomisi ve sanayilesmede lokomotif sektör özelligine sahiptir.

Demir-çelik sanayinde gözlenen gelismeler ile kalkinma süreci arasindaki iliski incelendiginde ekonominin demir çelik ile ilgili alt sektörlerinin gelisiminde demir çelik ürünleri önemli bir rol oynamaktadir. Bu sektörün önemi en basta tüm endüstriyel dallara girdi vermesinden kaynaklanmaktadir. Demir çelik sektörünün insaat, otomotiv, demiryolu ve akla gelebilecek tüm cihaz ve esya üretimine katkisi vardir.


2000 yilinda Türkiye’nin toplam ham çelik üretiminin yaklasik %63,5’i ark ocakli tesisler,

% 36,5’i ise entegre tesisler tarafindan gerçeklestirilmektedir. Kamu kuruluslari olan Eregli,

Iskenderun ve özel sektöre ait Karabük entegre tesislere sahip demir-çelik fabrikalaridir.

Bugün demir-çelik sektöründe üretim, yüksek firina dayali üretim yapan bir tanesi özel sektöre ait 3 adet entegre tesis ve 15 tanesi özel sektöre ait 17 elektrik ark ocakli tesis olmak üzere toplam 20 tesis tarafindan gerçeklestirilmektedir. Demir-çelik sektöründe yabanci sermayeli 12 firma mevcut olup toplam yabanci sermaye içinde sektörün payi %1’dir.

Ürün bazinda kapasitelere bakildiginda, toplam kapasitenin %83’ü uzun ürünler, % 15’i yassi ürünler, %2’si vasifli çelik ürünlerden olusmaktadir. 1980 sonrasinda, uzun ürünleri girdi olarak kullanan insaat sektörüne yönelik tesviklerin yarattigi beklenti ile uzun ürünlerde iç tüketimin çok üstünde bir kapasite olusmus, yassi ürün kapasitesi dünya ölçeklerinin gerisinde kalmistir. Bugün sektörün en önemli sorunu budur. Sektörde uzun ürün üretiminde yaklasik 5,5 milyon tonluk ihraci zorunlu iç talep fazlasi varken, yassi mamullerde 3 milyon ton arz açigi bulunmaktadir. Gelismis demir çelik üreticisi ülkelerde yassi ürün orani %60, uzun ürün orani %40 civarindadir.

Türkiye’nin Ham Çelik Üretimi (Bin Ton)


1994 1995 1996 1997 1998 1999 2000

-------- ---------- --------- ---------- --------- --------- ----------

Uzun Ürün 9840 10328 10560 11164 11226 11455 11597

Yassi Ürün 1879 2042 2458 2711 2545 2611 2388

Vasifli Çelik 355 375 344 400 377 243 339

TOPLAM 12.074 12.745 13.362 14.275 14.148 14.309 14.324


Demir çelik sektöründeki olumlu gelismeler demir çelik esya ve malzeme sektörünün de

gelismesine etkili olmustur. Demir çelik esya sektöründe döküm ürünleri önemli bir yer tutmaktadir.


Bugün Türk döküm ürünleri sektöründe, özel sektöre ait 86 büyük sanayi kurulusu, 213 adet kobi boyutunda isletme, 1272 adet de küçük atölye boyutunda dökümhane isletmesi faaliyet göstermektedir. 20 adet de kamu kesimine ait döküm fabrikasi bulunmaktadir. Üretim


yöntemlerine göre; 1614 adet tesiste pik ve sfero döküm, 97 tesiste çelik döküm ve 2 tesiste ise temper döküm üretimi yapilmaktadir. Türkiye’nin 1998 yili toplam döküm üretim kapasitesi 1.152.000 ton/yildir. Türk dökümhaneleri yerli sanayimizin birçok dalinda kullanilan alasimli ve alasimsiz demirden mamul her çesit dökümparçalarini üretebilmektedir.


Sektörde yabanci sermayeli dört adet döküm sanayi tesisi bulunmaktadir. Sektörde teknik ve idari kadrolarda çalisan 2413 kisi üniversite mezunu, 3751 kisi orta ögretim mezunudur. Vasifli ve vasifsiz usta ve isci sayisi ise 14.210’dur. Son on yilda üretim miktari olarak büyüme orani %62’dir.

Son yillarda Türkiye, çok miktarda döküm ürünleri kullanan Avrupa’ya döküm parçalari saglayan en önemli ülke konumundadir. 1970-1995 yillari arasinda Avrupa’nin döküm üretimi %7,8 artarken, ayni dönemde Türkiye’nin üretimi %250 artmistir. 1970 yilinda Türkiye’de döküm üretimi 217 bin ton iken 2000 yilinda 925 bin tona ulasmistir.

Dünya döküm üretimi siralamasinda onaltinci olan Türk döküm sanayi toplam dünya üretiminin %1,3’ünü gerçeklestirmekte olup, Avrupa döküm üretimindeki %5,2’lik pay ile Avrupa’daki üretim siralamasinda ise altincidir.

Döküm mamullerinin yanisira Türkiye, insaat sektöründe kullanilan her türlü demir çelik metal malzemeyi üretmekte ve ihraç etmektedir. Üretilen insaat malzemeleri arasinda demir döküm radyatörlerden, her türlü hirdavatçi malzemesine kadar basit veya karmasik genis bir ürün yelpazesi mevcuttur.

Türkiye’nin Dis Ticareti

Demir-çelik ve demir-çelikten esya ihracatimizin son yedi yili incelendiginde genelde bir artis trendine sahip oldugu görülmektedir. 1993 yilinda 1,9 milyon USD olarak gerçeklesen demir çelik ihracatimiz sonraki yedi yillik dönemde yilda ortalama %2,2 oraninda artarak 2000 yilinda 2,2 milyar dolara ulasmistir.


Demir çelik ürünlerimiz 2000 yilinda toplam 151 ülkeye ihraç edilmistir. Ihracatimizdaki baslica ülkeler, Italya, ABD, Yunanistan, Israil ve Ingiltere’dir.


Fransa, Belçika, Kanada ve Rusya Federasyonu gibi demir çelik ithalatlari sürekli artan ülkelerdeki pazar payimizin daha da artirilmasi mümkündür. Ayrica, Sudan, Nijerya, Kamerun, Etopya, Senegal gibi Afrika ülkeleri alternatif yeni pazarlar olarak degerlendirilebilir.


Türkiye’nin Demir-Çelik Ihracati


Miktar: Bin Ton Deger: Milyon Dolar


1998 1999 2000

Miktar Deger Miktar Deger Miktar Deger

----------- ---------- ----------- ---------- ----------- ------------

Pik 18 2 78 8 94 11

Hurda 28 13 29 14 27 18

Kütük 764 152 632 103 1.198 212

Yassi Ürün 598 223 688 191 754 270

Uzun Ürün 4.596 1.103 5.622 1.133 4.807 1.013

Boru 500 223 527 185 614 233

Boru Bagl.Par. 11 23 11 24 11 22

Insaat Aksami 78 91 49 59 68 75

Demet Tel,Halat 31 45 5 4 44 47

Zincirler 2 5 4 7 3 4

Çivi, Vida 19 31 21 31 23 34

Radyatörler 39 41 46 42 54 45

Mutfak Esyasi 17 61 46 59 20 65

Digerleri 257 236 309 287 298 246

TOPLAM 6958 2249 8067 2147 8015 2295



Ülkelere Göre Demir Çelik Ihracatimiz Deger: Milyon USD


Ülkeler 1998 1999 2000

--------------- ---------- ----------- -------------

Italya 189 195 256

ABD 170 137 231

Yunanistan 106 121 129

Israil 142 145 127

Ingiltere 103 137 113

Almanya 96 88 101

BAE 99 122 96

Singapur 105 111 80

Cezayir 145 63 78

Ispanya 29 70 76

Diger 1065 958 1008

TOPLAM 2249 2147 2295


Türkiye’nin Demir Çelik Ithalati


Miktar: Bin Ton Deger: Milyon Dolar


1998 1999 2000

Miktar Deger Miktar Deger Miktar Deger

---------- ---------- ---------- ---------- ---------- -----------

Pik 194 33 154 19 226 34

Hurda 6550 809 7878 660 7437 694

Kütük 1481 324 1606 246 1910 366

Yassi Ürün 3081 1010 2454 663 3671 1108

Uzun Ürün 346 147 283 106 304 115

Boru 125 165 117 105 312 259

Boru Bgl.Prç. 13 61 10 30 7 38

Insaat Aksami 21 68 26 82 32 75

Tel, Halat 10 19 3 9 13 22

Zincirler 2 12 2 7 2 6

Vida, Civata 18 92 15 63 18 79

Radyatörler 1 12 1 10 2 15

Mutfak Esyasi 4 20 4 18 5 20

Digerleri 638 659 555 524 644 618

TOPLAM 12484 3431 13108 2542 14583 3449






Türkiye’nin ülkeler itibariyle Demir-Çelik Ithalati


Deger: Milyon USD


Ülkeler 1998 1999 2000

------------- ------------ ---------- -------------

Rusya Fed. 589 544 681

Ukrayna 606 456 575

Almanya 375 269 416

Romanya 83 131 258

Italya 232 141 197

Fransa 218 136 153

Hollanda 118 89 145

Ispanya 55 61 121

Belçika-Lüks 152 93 104

Ingiltere 159 60 76

Digerleri 844 562 723

TOPLAM 3431 2542 3449

Dünya Ticareti

Dünya demir-çelik üretiminin tamamina yakin kismini gerçeklestiren 63 ülke içerisinde Çin Halk Cumhuriyeti 2000 yilinda, demir-çelik üretiminde % 15,2’lik pay ile birinci sirada yer alirken, Japonya % 12,8 ile ikinci sirada bulunmaktadir. ABD ise % 12,2’lik pay ile üçüncü siradadir.

Dünya ham çelik üretimi 2000 yilinda 828 milyon tonu bulmustur. Türkiye, 2000 yilindaki 14,3 milyon ton’luk üretimi ile dünya demir-çelik üretimi içinde %1,7 pay almistir. Türkiye 2000 yilinda dünyadaki demir çelik üreten ülkeler arasinda onyedinci sirada yer almistir. Ancak dünya ham çelik üretimine bakildiginda, gelismis ülkelerde yassi mamuller üzerinde yogunlasildigi görülmektedir. Bu ülke gruplarinda ortalama olarak toplam üretimin % 65’ini yassi ürün, %35’ni ise uzun ürünler olusturmaktadir.

Uzun ürünler daha ziyade insaat malzemesi, yassi ürünler ise basta otomotiv ve beyaz esya olmak üzere imalat sanayinin çesitli sektörlerinde girdi olarak kullanilmasindan dolayi, ülkelerin gelismislik derecesi yükseldikçe ham çelik üretimi içinde yassi ürün payinin arttigi görülmektedir.

Demir çelik ihracatimizdaki rakip ve hedef ülkelere baktigimizda, özellikle dünyanin sayili ham çelik üreticilerinden olan Japonya, Çin ve G.Kore’de Asya krizi nedeniyle önemli ölçüde talep daralmasi ve dünya genelinde fiyatlarda düsüs söz konusudur.

Istanbul Dünya Ticaret Merkezi Ar-Ge Departmani

Bu haberi 15,432 kişi okudu

Diğer Haberler

e-Sirket.com, Nette İnternet Teknolojileri Bilişim Sistemleri San. Tic. Ltd. Şti.’nin Tescilli Markasıdır. © 2006 e-Sirket.com Tüm Hakları Saklıdır.
Sitemizde yer alan yazı, resim ve haberler izinsiz ve kaynak gösterilmeden kullanılamaz.
e-Sirket.com bir nette interactive projesidir Hata bildir