CNN TÜRK`ten `Hayata Bagis`

  • Yazı boyutu
CNN TÜRK`ten `Hayata Bagis`

Türkiye`de 44 bin kisi organ nakli için bekliyor. Her yil ortalama 8 bin kisi listeye ekleniyor. 2006 yilinda tam 7 bin kisi organ nakli sirasini beklerken hayatini kaybetti. 2006 yilinda hastanelerde sadece 143 organ bagisi gerçeklesti.

CNN TÜRK, Türkiye’nin en az konusulan, en ciddi saglik sorunlarindan birini kamuoyu gündemine getirmek ve bu çok hassas konuda kamuoyunun en yetkili kisiler tarafindan bilgilendirilmesini için `Hayata Bagis` kampanyasini baslatti.
         
Organ bagisi ve organ nakli konusunda bütün uzmanlarin ortak görüsü, çok sayida yanlis bilgi ve inancin insanlarin davranisini etkiledigi... Ayrica, sorunun ne kadar ciddi oldugu da bilinmiyor.
 
Örnegin; organ ticareti hakkinda çok haber yapiliyor, ancak organ ticaretinin önemli bir nedeninin de, ölüden organ bagisi yerine canlidan organ naklinin yayginligi oldugu konusulmuyor.
 
AÇIKLIK GETIRILECEK SORULAR

Dolayisiyla kampanya yayinlarinin ilk amaci, bu yanlis bilgileri, inançlari ve algilamalari düzeltmek. Hayata Bagis kampanyasi yayinlari boyunca, açiklik getirilecek sorular:
 
* Insanlar neden organ bagislamak istemiyor?
* Organ bagisi için kart doldurmus olmak yeterli mi? Baska ne yapmak gerekiyor?
* Dini inançlar, organ bagisina engel midir? Islam dininin, organ bagisi konusundaki yaklasimi nedir?
* Beyin ölümünün bitkisel hayattan veya komadan farki ne?
* Organ bagisi için kim, nasil karar veriyor?
* Yeni yasal düzenlemeler organ bagisi ve organ naklini kolaylastiracak mi?
* Yogun bakim ünitelerinin durumu ne?
* Organ bagisi olmamasiyla organ ticareti ve organ mafyasi arasindaki bag nedir?
 
Didem Arslan`in sundugu programda, organ bagisi ve organ nakli konusunda yaygin yanlis anlamalari, hatali bilgileri düzeltmek üzere konusunda uzman isimler konuk oluyor.
 
Yayin saatleri:
Her persembe saat 22.00 (Canli)
Her cumartesi saat 20.00 (Tekrar) 
 
Hayata Bagis kampanyasi Saglik Bakanligi’nin isbirligiyle gerçeklestirilecek. Saglik Bakanligi, Alo Saglik Bilgi Hatti 184’ü, bu konuda bilgi almak isteyenlere, 7 gün 24 saat hizmet vermek üzere hazirliyor.
 
ORGAN BAGISINDA NEREDEYIZ?

Bir ülkenin organ bagisi konusundaki basarisini gösteren en önemli veri, yogun bakim ünitelerinden çikan organ bagis vakalarinin nüfusa oranlanmasi. Bu oran, teknik olarak, “milyon nüfus basina kadavradan donör” olarak niteleniyor.
 
• Avrupa’da “milyon nüfus basina donör” orani, ortalama 15-20. Yani, her 1 milyon nüfus için 15 ila 20 kiside, beyin ölümü tanisi konuyor ve organ alimi gerçeklestiriliyor.
• Ispanya bu açidan tam bir basari öyküsü. Ispanya`da donör sayisi milyon nüfus basina 36.
• Komsu Yunanistan, bu konuda biraz bize benziyor. Yunanistan’da milyon nüfus basina donör sayisi alti.
• Türkiye Ispanya kadar basarili olsaydi, hastanelerimizde her yil bin 600’dan fazla organ bagisi gerçeklestirilmesi gerekirdi. Oysa, 2005’te bu sayi sadece 153 oldu, 2006’da ise 143.
• Yani Türkiye’nin “milyon nüfus basina donör” orani, sadece 2.2. Türkiye bu rakamla, Avrupa’nin en gerisinden gelen ülkelerden biri.
 
YILLARA GÖRE DONÖR SAYILARI

2000: 46
2001: 89
2002: 102
2003: 105
2004: 135
2005: 153
2006: 143

Türkiye`de organ nakli bekleyen kaç hastanin oldugu tam belgelenemiyor. Uzmanlar ve uzman hastanelerden alinan bilgilerle Saglik Bakanligi’nin verileri arasinda farkliliklar var.


 
ORGAN BAGISINDA DURUM DÜZELTILEBILIR MI?

Evet! Bunun en iyi kaniti Ege ve Akdeniz bölgesindeki çalismalarin verdigi olumlu sonuç. Türkiye ortalamasinda “milyon nüfus basina donör” orani 2.2 iken, Izmir ilinde bu 16, Ege bölgesinde 6.9. 
 
Izmir’deki hastaneler, 2001’de Türkiye’nin organ bagislarinin yüzde 32’sini saglarken, 2004’te bu oran yüzde 45’e çikti.
 
Ege ve Akdeniz bölgesinde bu basari grafiginin arkasindaki en önemli unsur, bölgede görevli bir hekimlerin bilinçli ve gönüllü çalismasi.

Organ bagisinin artmasinda hekimlerin rolünü, dönemin Saglik Bakanligi Tedavi Hizmetleri Genel  Müdür Yardimcisi Dr. Bekir Keskinkiliç söyle
dile getiriyor:
 
“Hekimler olarak kabahati biraz da kendimizde aramamiz lazim. Eger biz yogun bakimlarda son ana kadar hayatini kurtarmaya çalistigimiz insanlari dogru degerlendirebilsek ve onlari kurtarma sansini elimizden kaçirdigimiz anda organ bagisi için düsünsek çok daha fazla organ çikarabiliriz. Eksigimiz orada. Eger bizim yogun bakim sorumlularimiz bakmakta olduklari hastalarin beyin ölümlerinin gerçeklesebilecegini akillarinda tutarlar ve buna hazir olurlarsa sonuçta beyin ölümünü daha çok tespit eder, ailelere daha çok sorar, daha çok organ da aliriz.”
 
ORGAN BAGISI NEDEN ÖNEMLI: HAYAT GÜVENCESI

Pek çok hasta için organ nakli, yeniden normal bir yasama dönmenin tek yolu. Daha önemlisi organ nakli, pek çok hastalikta, hayatta kalmanin da en saglam güvencesi.

Organ nakli vakalarinin en büyük oranini olusturan akut böbrek rahatsizliklariyla ilgili olarak, T.C. Saglik Bakanligi Tepecik Egitim Hastanesi Organ Nakli Merkezi’nin verileri, bunu çok iyi
gösteriyor:
 
Akut böbrek rahatsizliklarinda iki çare var: Diyaliz ya da böbrek nakli. Asagidaki tabloda görülecegi gibi, diyalize giren hastalarin hayatta kalma orani, bes yillik bir sürede yüzde 34.8’e düsüyor. Oysa, böbrek nakli yapilmasi durumunda, hayatta kalma orani, ayni süre için yüzde 90 oluyor. 
 
ORGAN BAGISI NEDEN ÖNEMLI: “EKONOMIK ÇÖZÜM”

Türkiye’de her yil yaklasik 4 bin 500 hasta diyaliz tedavisine basliyor. 30 ile 40 bin hastanin diyalize girdigi tahmin ediliyor.

Bir hastanin hekim ve hastane masrafi hariç diyaliz ve ilaç maliyeti yilda 23 bin dolar…

Saglik Bakani Recep Akdag’in kendi
açiklamasina göre, bu hastalarin diyaliz maliyet “cihaz yatirimi hariç, yilda yaklasik 600 milyon dolarlik bir kaynak gerektiriyor.” 
 
Oysa böbrek nakli yapilan bir hastanin ilk yil tedavi maliyeti 22 bin dolar (yani, neredeyse diyaliz kadar) ama dördüncü yilda bu maliyet 8 bin dolara kadar düsüyor.

Ayrica bir diyaliz hastasinin haftanin üç günü dörder saat makineye girmesi gerekiyor. Böbrek yetmezligi daha agir boyutlarda ise her gün de diyaliz makinesine girebiliyor.

Oysa nakil olan hasta altinci aydan sonra normal yasantisina dönüyor. Ayda bir kez kontrole gidiyor. Iki yil sonra üç ayda bir kontrol yeterli oluyor. Dolayisiyla yasama katkisi yükseliyor, üretken hale geliyor.

ORGAN BAGISINI KIMLER YAPABILIR?

18 veya üstünde yasta olup akli dengesi yerinde olan herkes, Saglik Müdürlükleri veya hastanelere basvurarak, beklenmedik ölümleri halinde organlarini bagisladigina dair bir belgeyi iki tanik önünde doldurup, doku ve organ bagis belgesi alabiliyor.

Organ bagisi için sanildigi gibi uzun bir bürokratik islem yok... Organ bagis senedi imzalandiktan sonra organ bagis belgesi dolduruluyor ve bagis yapan kisiye veriliyor.

ORGAN BAGISI KARARINI AILEYLE PAYLASMAK NEDEN ÖNEMLI?

Ancak, organ bagisi kararinizin bir anlami olmasini gerçekten istiyorsaniz, bu kararinizi aileleriniz, ve yakinlarinizla paylasmaniz, onlara da benimsetmeniz gerekiyor.
 
Zira, pek çok baska ülkede oldugu gibi, Türkiye’de de, beyin ölümü durumunda, doktorlar organ bagisi için ailenin rizasini ariyor.
 
Yani üstünüzden organ bagis karti çiksa bile, yakinlarinizin, o acili anda karsi çikmasi, ya da kararsiz kalmasi durumunda, hekimler organlarinizi alamiyor.
 
Kisacasi bagisiniz islerlik kazanmiyor. Bunun için “organ bagisi sizin, hayat bagislamak ailenizin kararidir” diyoruz. 
 
ORGAN BAGISININ YASAL ÇERÇEVESI NEDIR?

Türkiye’de “Organ ve Doku Alinmasi, Saklanmasi ve Nakli Hakkinda 2238 Sayili Kanun” yürürlükte. Bu yasa çerçevesinde Saglik Bakanligi’na bagli, Ulusal Organ ve Doku Nakli Koordinasyon Merkezi Ankara ilinde, Bölge Koordinasyon Merkezleri de; Istanbul, Izmir, Antalya, Adana ve Kayseri illerinde faaliyetlerini sürdürüyor.

Ülke genelinde ‘kadavra donör’ (verici) tespit edildiginde, görevli organ nakli koordinatörleri bu bilgiyi ‘Ulusal Koordinasyon Merkezi’ne bildiriyor. Bu merkez, ilgili mevzuata uygun olarak organlarin nakil merkezlerine dagitimini sagliyor. 

Su anki uygulamada organ nakli için beyin ölümü kararini dört uzmanlik dali; nöroloji, kardiyoloji, anestezi ve beyin cerrahi veriyor. Yasaya göre bu hekimlerin, organi alacak hastanin sürekli hekimi ve organ nakli yapacak ekipten tamamen farkli kisiler olmasi gerekiyor.

Avrupa`da ve ABD ise, beyin ölümü kararini bir anestezi uzmani ile bir nörolog aliyor.

Saglik Bakanligi organ bagisinda yasanan sorunu çözmek için, bir kanun tasarisi hazirladi. Yeni tasari aynen yasalasirsa, Türkiye’de de, iki hekimin onayi, beyin ölümü tanisinin konmasi için yeterli olacak.
 
Organ bagisi ve organ nakli için Saglik Bakanligi Iletisim Merkezi (SABIM)’in
ALO SAGLIK HATTI 184 numarali telefonundan bilgi alabilirsiniz.
Kaynak:cnnturk.com

Bu haberi 2,471 kişi okudu

Diğer Haberler

e-Sirket.com, Nette İnternet Teknolojileri Bilişim Sistemleri San. Tic. Ltd. Şti.’nin Tescilli Markasıdır. © 2006 e-Sirket.com Tüm Hakları Saklıdır.
Sitemizde yer alan yazı, resim ve haberler izinsiz ve kaynak gösterilmeden kullanılamaz.
e-Sirket.com bir nette interactive projesidir Hata bildir